MODRAKI

Od początku lat 50-ych XX wieku do końca roku 1976 w Trójmieście kursowały MODRAKI czyli trójmiejska "kolejka elektryczna". W ramach reparacji wojennych PKP otrzymały m.in. 189 wagonów berlińskiej kolei miejskiej (S-Bahn), należących do trzech serii: ET165, ET166 i ET167, które trafiły do Gdańska jako tabor projektowanej kolei miejskiej.

Wagony S-Bahn były zasadniczo odbudowywane w Zakładach Naprawczych Taboru Kolejowego (ZNTK) w Lubaniu Śląskim, częściowo też w ZNTK Mińsk Mazowiecki, a od 1957 roku - remontowane wyłącznie w ZNTK Gdańsk. Tam też, jako ostatnie, przywrócono do ruchu wagony serii EW91 i EW92.

W stosunku do pociągów używanych w Berlinie, w wagonach które trafiły do Gdańska zmieniono system poboru prądu z sieci: berlińska S-Bahn oraz metro do dzisiaj korzystają z systemu zasilania tzw. "trzecią szyną" biegnącą wzdłuż torów, natomiast w projekcie kolei elektrycznej dla Gdańska przyjęto, że pociągi będą zasilane napowietrzną siecią trakcyjną o napięciu 800 V prądu stałego, które obowiązywało w Berlinie.

Udało się odbudować 80 elektrycznych zespołów trakcyjnych:

• 54 dwuwagonowe (wagon silnikowy z kabiną maszynisty + wagon doczepny bez kabiny, za wyjątkiem kilku egzemplarzy), według nomenklatury kolei niemieckich "ćwierćpociągi" serii ET165 z lat 1927-1930, oznaczone od 1958 roku serią PKP EW90;
• 20 "ćwierćpociągów" serii ET 167 z roku 1936-go (EW 91) oraz
• 6 - serii ET 166 z lat 1938 - 1941 (oznaczenie PKP: EW92).

Wszystkie ww. typy pociągów mogły być łączone ze sobą i kursowały w składach liczących 8, rzadziej 6 wagonów. Do roku 1958-go wagony nosiły numerację według systemu przedwojennych PKP: literę E, lub EN i numery jak dla wagonów osobowych - od 92600 do 92680.

Należy jeszcze wspomnieć, że co najmniej tyle samo taboru, co do Gdańska, zostało przekazane w ramach reparacji wojennych do obsługi aglomeracji ZSRR: w Moskwie ww. serie pociągów obsługiwały linię między dworcem Paweleckim a lotniskiem Domadiedowo, w Kijowie - ruch podmiejski do miejscowości Bojarka i w Tallinie do miasta Pääsküla. Wszystkie ww. linie są szerokotorowe, zasilane z górnej sieci trakcyjnej, o napięciu: w Moskwie 1500 V, natomiast w Kijowie i Tallinie - 750 V (w granicach tolerancji taboru).
 

Szkice i rysunki

Ważniejsze dane techniczne elektrycznych zespołów trakcyjnych zasilanych prądem stałym o napięciu 800 V:

Bibliografia:

SKM -> Nasza Historia, Kopia [PL]

S-Bahn Berlin -> BR167 [DE]

S-Bahn Fahrzeuge [DE]

Historische S-Bahn [DE]

Galeria (EW90) Jarka D. Stawarza (Chester) [EN, PL]

Strona o EW91 Krzysztof Słowikowski (Słowik) [PL]

Elektryczne Zespoły Trakcyjne - Electric Motor Units Andrzej Massel [PL, EN]

Stadtbahner in Polen [DE]

ein Danziger aus Bückeburg (Leschek Jeschke), Bahn czyli Kolej [DE, PL]

Geschichte und Geschichten rund um die Berliner S-Bahn -> Traditionsfahrzeuge [DE]

Ocalić od zapomnienia... Czarek [PL]