TT Main
 
POWRÓT
 
Elektrowozy
E 04
E 18
E 32
E 44
E 69
E 70
E 94
E 95
 
EZT
ET 89
ET 165

Plany
 
    114.379    
 wizyta na mojej stronie 
 
PATYCZAKI - czyli moje ulubione lokomotywy (zaraz po parowozach) HOME !
    Gdy pierwszy raz zetknąłem się z TeTetką, moją uwagę przyciągnął rysunek zestawu 545/744 czyli pociągu towarowego ciągniętego przez lokomotywę E 94 zwaną "Krokodylem". Chęć posiadania takiego pociągu zdominowała moje pojęcie o pięknie na kolei i do dziś uważam, że najpiękniejsze są patyczaki, czyli lokomotywy z pantografami, a im bardziej pokręcone, tym lepiej.
    Trakcja elektryczna, czyli mówiąc potocznie kolej elektryczna, jest dziś powszechnie używana, a jej początek datujemy na koniec XIX wieku.
   „Pierwszą w świecie elektryczną lokomotywę zaprezentowała publiczności w Berlinie w 1879 r. firma Siemens. Mimo, iż w latach 1899–1902 zaproponowano elektryfikację pewnych tras, w tym Świebodzice — Wałbrzych — Sędzisław, to realizacja tego nastąpiła wiele lat później. (...)
   Jako pierwszą zelektryfikowano linię ze Szczawienka przez Szczawno Zdrój i Kuźnice Świdnickie do Mieroszowa, a nawet czeskiego Mézimesti. Uroczyste otwarcie tej nowoczesnej trasy nastąpiło 1.I.1914 r. W tym samym roku uruchomiono wspomnianą już, drugą linię elektryczną zwaną „Małą Kolejką Sowiogórską” (22.VI.1914 r.). Dnia 15.VII.1915 r. trakcja elektryczna dotarła do Boguszowa, a 1.I.1916 roku uruchomiono pociągi elektryczne na odcinku Boguszów — Świebodzice, zaś 1.IV.1917 r. prąd dotarł do węzła w Jaworzynie. Do 17.VIII.1921 r. zelektryfikowano wieloetapowo dalsze odcinki Śląskiej Kolei Górskiej od Boguszowa przez Jelenią Górę i Gryfów do Lubania, wraz z odgałęzieniem do Lubawki przez Kamienną Górę. Dnia 15 II.1923 r. sieć elektryczna dotarłą przez Szklarską Porębę i Przełęcz Szklarską do wsi Horny Polubny w Czechach, a 1.IX.1923 r. z Lubania do Zgorzelca. Dopiero 21.I.1928 r. trakcję elektryczną doprowadzono z Jaworzyny Śląskiej do Wrocławia Świebodzkiego, a także z Lubania do Węglińca (3.V.1928) i Leśnej (22.VII.1928). Jako ostatnią zelektryfikowano 40–to km trasę z Jeleniej Góry przez Kowary do Kamiennej Góry (9.XII.1932) i z Mysłakowic do Karpacza (1934 r.). Przedwojenną elektryfikację zakończyło uzbrojenie w sieć wspomnianej już łącznicy Marciszów — Debrznik (1.I.1939 r.). W sumie do 1939 r. na Śląsku zelektryfikowano 392 km linii, w tym 286 km linii głównych.
   Ciekawostką jest to, iż pociągi elektryczne docierały także do położonej najwyżej na Śląsku stacji kolejowej w Jakuszycach koło Szklarskiej Poręby, pokonując nachylenia dochodzące do 2,5%. Stacja ta nazywała się dawniej nie Jakuszyce, a Orle i nie była ostatnią stacją kolejową po śląskiej stronie, gdyż pomimo parokrotnego przekraczania granicy, kolej jeszcze raz wjeżdżała na stację leżącą w granicach Śląska. Nosiła ona nazwę Tkacze i była stacją graniczną. Dopiero stamtąd odcinkiem „zębatym”, przez tunel pociąg wjeżdżał na stację Horny Polubny, gdzie trakcja się kończyła. Po powojennych regulacjach przygranicznych dawna stacja Tkacze znalazła się po stronie czeskiej i nosi dzisiaj nazwę Harrachov, zaś linia kolejowa po opuszczeniu obecnie granicznej stacji w Jakuszycach przecina granicę już tylko jeden raz. Niestety pociągi osobowe dojeżdżają tylko do stacji Szklarska Poręba Górna, a dalej wyłącznie towarowe...
   To, iż elektryfikację rozpoczęto od rejonu wałbrzyskiego i jeleniogórskiego uzasadniał fakt znacznych terenowych nachyleń szlaków kolejowych, gdzie parowe lokomotywy były zawodne. Przykładowo na 9 km trasie z Wałbrzycha Miasta do Wałbrzycha Gł. pociąg miał do pokonania 87 m różnicę poziomów, a na 35 km odcinku z Kuźnic Świdnickich do Jaworzyny Śl. było 316 m różnicy. Jednakże rekord w tym zakresie padł przy budowie linii z Piechowic do Jakuszyc (1902 r.), gdzie na 23 km trasie musiano pokonać 500 m różnicę wzniesień. Na zakończenie rozważań natury „elektrycznej” trzeba wspomnieć, iż po raz pierwszy dzienne sygnały świetlne zastosowano w 1925 r. na odcinku Wałbrzych Gł. — Sędzisław.
   Dla porównania innych parametrów wypada podać, iż w województwie wałbrzyskim najwyżej położoną jest linia Kłodzko — Kudowa, osiągająca w tunelu pod Kulinem wysokość 650 m npm. Najwyżej położoną w Polsce jest (obecnie towarowa) linia biegnąca przez wspomniane Jakuszce, gdzie stacja położona jest na wysokości 886 m npm.”
1)
   Na początku okresu elektryfikacji, testowane były różne pomysły na budowę lokomotywy elektrycznej, pierwotnie uruchomiono liczne elektryczne linie tramwajowe pełniące w pewnym sensie rolę „królików doświadczalnych”, później już na kolei. Dlatego w okresie do II wojny światowej powstało najwięcej różnorodnych konstrukcji lokomotyw elektrycznych. Ten okres, a szczególnie dwudziestolecie międzywojenne, bardzo mnie interesuje, stąd możesz tu, drogi czytelniku, odnaleźć informacje jakie udało mi się zebrać na ten temat i połączyć je z modelami w TT. Nie muszę chyba dodawać, że mówimy o terenach, które w tamtym okresie należały do Niemiec, a dziś do Polski: Wrocław (Breslau), Jelenia Góra (Hirschberg), Wałbrzych (Waldenburg) i okolice ...czyli Śląska Kolej Górska (Schlesische Gebirgsbahn).
YT
YouTube:
Oberschlesische Bergbahnen
(Górnośląska Kolej Górska)
Eisenbahn Romantik
[12-04-2013, 16:15-20:45]
    Od początku XX wieku zaczął się rozwój trakcji elektrycznej. Śląska Kolej Górska stała się wyśmienitym poligonem doświadczalnym dla nowych konstrukcji za sprawą bardzo trudnego terenu oraz zmiennych warunków klimatycznych, pozwalających na doświadczenie w pełni, różnorodności problemów.
    Od 1911 roku rozpoczęto elektryfikację ŚKG, wpierw na testowym odcinku 1,5 km w Jakuszycach, a po pozytywnych testach ruszyły inwestycje na szerszą skalę. „W latach 1912-1914 firmy Siemens - Schuckert oraz AEG podjęły się budowy na potrzeby Ślaskiej Kolei Górskiej elektrowni cieplnej w Ścinawce Średniej. Wybudowano 6 turbozespołów, 4 z nich zasilały trakcję Ślaskiej Kolei Górskiej. Węgiel do elektrowni dowożony był z odległej o 12km kopalni w Nowej Rudzie Słupcu. Od elektrowni do podstacji w Szczawienku poprowadzono linię wysokiego napięcia. Od maja 1912 roku prowadzono prace na elektryfikacją odcinka Szczawienko - Szczawno Zdrój - Boguszów Gorce Wschód - Mieroszów - Mezimesti. Różnica poziomów od pierwszej do ostatniej stacji odcinka wynosiła 190m na łącznej długości 22km. Elektryfikację na tym jednotorowym szlaku ukończono 1 czerwca 1914 roku. Tym samym rozpoczęto próbną eksploatację elektrycznej sieci trakcyjnej w warunkach planowego ruchu pociągów. Od stycznia 1915 roku prowadzono także próbne jazdy pasażerskich elektrycznych zespołów trakcyjnych.” 2) Elektryfikację całej ŚKG zakończono praktycznie do połowy lat 30-ych XX w.
E95
Rysunek z ulotki
TT Hobby 1967
 
YT
Elektryczna
Śląska Kolej Górska I
YouTube: Autor: Teigrek
YT
Elektryczna
Śląska Kolej Górska II
YouTube: Autor: Teigrek
 
YT
Śląska Kolej Górska - Tabor
YouTube: Autor: CZART65

Przypisy:
 1.  Andrzej Scheer (Świdnica) Elektryfikacja linii kolejowych na Dolnym Śląsku w latach 1914–1939. Powrót
 2.  Tamże (jak wyżej). Powrót

Źródła:
  PL Koleje Dolnego Śląska Zapomniane linie kolejowe w województwie wałbrzyskim (Andrzej Scheer/Świdnica) [kopia]
  PL Koleje Dolnego Śląska Elektryfikacja linii kolejowych na Dolnym Śląsku w latach 1914–1939 (Andrzej Scheer/Świdnica) [kopia]
  PL Blog Śląska Kolej Górska (Blog: Pociągi pod specjalnym nadzorem) [kopia]
  PL www.kolej.one.pl Elektryczna Śląska Kolej Górska (cz. 1 i 2) ("Turysta Dolnośląski" nr 5/2003 (cz. 1) i 6/2003 (cz. 2).) [kopia]
  PL www.kwszp.info Dzieje kolei w Szklarskiej Porębie [PDF] [kopia]
  PL www.tki.info.pl Towarzystwo Kolei Izerskiej  
  DE www.tt-oldtimer.de Historia kolei i TT-Oldtimer (Bahnhistorie & TT-Oldtimer)  
  DE Zackenbahn.de Kolej elektryczna w Karkonoszach (DER ELEKTRISCHE ZUGBETRIEB IM RIESENGEBIRGE UM 1930)  
  DE schlesische-eisenbahnen.de Kolej na Śląsku (Eisenbahnen in Schlesien)  
  DE BRD-Breslau.de Dyrekcja Niemieckich Koleji Państwowych Wrocław (Reichsbahndirektion Breslau)  
  DE Drehscheibe Online ...z odległej przeszłości: elektryczne w górach śląskich ... (...aus grauer Vorzeit: Elektrisch in die schlesischen Berge...)  

16.839 wizyta na stronie 'Patyczaki'. s4u Top Rumia, 5.04.2014.
 
Valid XHTML 1.0 Transitional